| Fjárlagafrumvarp 2009 |
| Seinni hluti: Lagagreinar og athugasemdir |
| 03 Utanríkisráðuneyti
Útgjöld og fjármögnun utanríkisráðuneytis breytist milli ára sem hér segir:
Heildargjöld utanríkisráðuneytis árið 2009 eru áætluð um 11.483,1 m.kr. á rekstrargrunni. Frá dragast sértekjur að fjárhæð 55 m.kr. en þær nema 0,5% af heildargjöldum ráðuneytisins. Gjöld umfram tekjur eru 11.428,1 m.kr. og af þeirri fjárhæð eru 11.007 m.kr. fjármagnaðar með beinu framlagi úr ríkissjóði og 421,2 m.kr. innheimtar af ríkistekjum. Rekstrargjöld ráðuneytisins að frádregnum sértekjum eru áætluð 7.090,7 m.kr. og hækka um 1.443,4 m.kr. frá fjárlögum þessa árs. Auk launa- og verðlagshækkana sem nema 861,7 m.kr. munar þar mest um samtals 380 m.kr. hækkun sem er hluti af framlögum til eflingar þróunarmála í samræmi við markmið ríkisstjórnarinnar. Þá er gert ráð fyrir 190 m.kr. framlagi vegna þátttöku Íslands í heimssýningunni, EXPO 2010, í Shanghai í Kína. Auk þess hækkar rekstrarfjárveiting á Þýðingarmiðstöð ráðuneytisins um 44 m.kr. vegna opnunar þýðingarmiðstöðvar á Ísafirði og fjarvinnu. Neyslu- og rekstrartilfærslur hækka um 1.088,7 m.kr. og verða 4.219,4 m.kr. en eru 3.130,7 m.kr. í fjárlögum ársins 2008. Þyngst vegur samtals 883,9 m.kr. hækkun sem er hluti framlaga til eflingar þróunarmála í samræmi við markmið ríkisstjórnarinnar. Áætlað er að útgjöld Íslendinga til þróunarmála verði samtals rúmlega 5 milljarðar kr. sem svarar til 0,35% af áætlaðri landsframleiðslu þessa árs. Viðhalds- og stofnkostnaður er áætlaður 118 m.kr. og er það 12 m.kr. lækkun milli ára. Stærstu breytingarnar eru niðurfelling á 42 m.kr. tímabundnu framlagi vegna endurnýjunar á þotugildrum fyrir flugvélar á Keflavíkurflugvelli. En á móti kemur 30 m.kr. hækkun á framlagi til viðhalds á byggingum sem ráðuneytið hefur tekið til umsjónar frá Atlantshafsbandalaginu, NATO, eftir brottför varnarliðsins. Vikið er nánar að áformum um aðhald og forgangsröð útgjalda og helstu útgjaldabreytingum í greinargerð um viðkomandi fjárlagaliði hér á eftir Skipting áætlaðra útgjalda ráðuneytisins árið 2009 eftir helstu málefnaflokkum er sýnd í myndinni hér á eftir.
Ráðuneyti Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 101 Utanríkisráðuneytið, aðalskrifstofa; 111 Þýðingarmiðstöð utanríkisráðuneytis; 190 Ýmis verkefni og 199 Ráðstöfunarfé.
Heildarfjárveiting til málefnaflokksins hækkar um 250,8 m.kr. frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar almennar launa- og verðlagsbreytingar. Í frumvarpinu er gert ráð fyrir að rekstrargjöld nemi um 1.039,2 m.kr. á næsta ári og jafngildir það 27,8 m.kr. hækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Í fyrsta lagi er gert ráð fyrir að 13,5 m.kr. tímabundin lækkun rekstrargjalda í fjárlögum 2008 gangi til baka. Í öðru lagi er lagt til að veittar verði samtals 12 m.kr. í tvö ný stöðugildi vegna íslenskrar friðargæslu og verkefna tengdum þróunarmálum. Aukið fjármagn til þessara málaflokka kallar á aukna stjórnsýslu og umsjón með verkefnum. Í þriðja lagi er lagt til að 11,5 m.kr. verði millifærðar á aðalskrifstofuna af liðnum 03-213 Varnarmál. Um er að ræða kostnað vegna yfirstjórnar varnarmála sem fellur til vegna brotthvarfs varnarliðsins. Í fjórða lagi er óskað eftir samtals 5 m.kr. tímabundnu framlagi til verkefna íslenska upplýsingasamfélagsins. Um er að ræða verkefni á sviði þýðinga og þjónustuveitu fyrir erlenda diplómata, ræðismenn og friðargæsluliða. Í fimmta lagi er gert ráð fyrir 9,7 m.kr. hækkun til að styrkja launagrunn aðalskrifstofunnar en þar af eru 6 m.kr. millifærsla á tegundum innan liðar. Á móti fellur niður 15 m.kr. tímabundið framlag vegna Öryggismálasafns. Þá er lögð til 3 m.kr. lækkun á framlagi til aðalskrifstofunnar vegna áforma um aðhald í rekstrargjöldum ráðuneytisins. Aðrar breytingar má rekja til launa- og verðlagshækkana. 102 Þýðingarmiðstöð utanríkisráðuneytisins. Gert er ráð fyrir að rekstrargjöld nemi um 185,7 m.kr. á næsta ári og svarar það til um 33 m.kr. hækkunar að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Óskað er eftir 44 m.kr. fjárveitingu vegna starfstöðvar þýðingamiðstöðvar á Ísafirði og fjarvinnu. Framlagið er tímabundið í tvö ár og er ráðgert að opna nýjar starfsstöðvar frá miðstöðinni með þremur starfsmönnum en auk þess er gert ráð fyrir þremur störfum án staðsetningar utan höfuðborgarsvæðisins. Á móti er lögð til 11 m.kr. lækkun útgjalda vegna aðhaldsmarkmiða. Aðrar breytingar má rekja til launa- og verðlaghækkana. 190 Ýmis verkefni. Gert er ráð fyrir 239,6 m.kr. fjárveitingu til liðarins og jafngildir það 190 m.kr. hækkun að raungildi frá fjárlögum þessa árs. Skýrist það af því að farið er fram á 190 m.kr. tímabundið framlag í tvö ár á þessum fjárlagalið til að standa straum af undirbúningskostnaði vegna þátttöku í heimssýningunni EXPO 2010 í Shanghai í Kína. Verkefnið er samstarfsverkefni hins opinbera og einkafyrirtækja. Þátttaka Íslands mun fela í sér leigu á skála þar sem staðið verður fyrir umfangsmiklu kynningarstarfi. Varnarmál Til þessa málaflokks telst einn fjárlagaliður, 214 Varnarmálastofnun. Nokkrar breytingar hafa orðið frá fjárlögum 2008. Fjárlagaliðirnir 213 Varnarmál og 217 Ratsjárstofnun hafa verið sameinaðir undir 214 Varnarmálastofnun.
Heildarframlög til málefnaflokksins eru áætluð 1.439,4 m.kr. á næsta ári og jafngildir það um 58,5 m.kr. lækkun að raungildi frá gildandi fjárlögum þegar frá eru taldar launa- og verðlagshækkanir til næsta árs. Helstu breytingar á framlögum eru eftirfarandi: Í fyrsta lagi falla niður samtals 62 m.kr. tímabundin framlög vegna kaupa á þotugildrum, breytinga á rafkerfum og niðurrifs bygginga. Í öðru lagi er lögð til 15 m.kr. lækkun fjárheimildar vegna markmiða um aðhald í rekstargjöldum ráðuneytisins. Í þriðja lagi er lagt til að millifærðar verði 11,5 m.kr. yfir á aðalskrifstofu. Um er að ræða kostnað vegna yfirstjórnar varnarmála sem fellur til vegna brotthvarfs varnarliðsins. Á móti er óskað eftir 30 m.kr. framlagi vegna viðhalds bygginga sem ráðuneytið hefur tekið í sína umsjón frá Atlantshafsbandalaginu, NATO. Aðrar breytingar má rekja til launa- og verðlagshækkana. Sendiráð og fastanefndir Til þessa málefnaflokks telst einn fjárlagaliður, 300 Sendiráð Íslands. Heildarframlög til málefnaflokksins eru áætluð 2.530 m.kr. á næsta ári og jafngildir það um 36,3 m.kr. hækkun að raungildi frá gildandi fjárlögum.
Helstu breytingar á framlögum eru eftirfarandi: Í fyrsta lagi er óskað eftir 22 m.kr. framlagi til að styrkja launagrunn vegna útsendra starfsmanna. Í öðru lagi er óskað eftir 18 m.kr. framlagi vegna stöðugildis útsends fulltrúa við sendiráðið í Pretoríu. Framlagið er liður í markmiðum ríkisstjórnarinnar um að auka framlög til þróunarmála. Verkefni sendiráðsins eru fyrst og fremst á sviði þróunarmála. Í þriðja og síðasta lagi er óskað eftir að 3,7 m.kr. verði millifærðar af sendiráðum yfir á aðalskrifstofu til styrkingar launaliðar. Aðrar breytingar má rekja til launa- og gengishækkana.
Þróunarmál og alþjóðastofnanir Eftirfarandi fjárlagaliðir teljast til þessa málefnaflokks: 390 Þróunarsamvinnustofnun Íslands; 391 Þróunarmál og alþjóðleg hjálparstarfsemi og 401 Alþjóðastofnanir.
Heildarfjárveiting til málefnaflokksins nemur 5.568 m.kr. og hækkar því um samtals 1.423 m.kr. frá gildandi fjárlögum. Um 90% af áætluðum útgjöldum til þróunarmála tilheyra þessum málefnaflokki. Helstu breytingar á fjárlagaliðum málefnaflokksins eru annars eftirfarandi. Gert er ráð fyrir að fjárheimild stofnunarinnar nemi 2.061,4 m.kr. á næsta ári og hækki þar með um 510 m.kr. frá gildandi fjárlögum. Á viðfangsefninu 1.11 Þróunaraðstoð er farið fram á samtals 508,5 m.kr. hækkun í samræmi við áform ríkisstjórnarinnar um aukningu framlaga til þróunarmála. Á hinn bóginn er gert ráð fyrir 10 m.kr. aðhaldi í rekstrargjöldum viðfangsefnisins 1.01 Almennur rekstur. Aðrar breytingar má rekja til launa- og verðlaghækkana. 391 Þróunarmál og alþjóðleg hjálparstarfsemi. Samkvæmt frumvarpinu verða framlög til þessa liðar 1.914,7 m.kr. á næsta ári en það er 493,1 m.kr. hækkun frá gildandi fjárlögum. Allar hækkanir á fjárheimild þessa liðar eru vegna markmiða ríkisstjórnarinnar um að auka framlög til þróunaraðstoðar. Aukningin frá gildandi fjárlögum skiptist þannig niður á viðfangsefni; 201,8 m.kr. færast á 1.90 Mannúðarmál og neyðaraðstoð, 74,4 m.kr. á 1.13 Alþjóðabarnahjálparstofnunin, UNICEF, 56,9 m.kr. á 1.21 Hjálparstarf Sameinuðu þjóðanna fyrir konur í þróunarlöndunum, UNIFEM, 55 m.kr. á 1.12 Þróunaraðstoð Sameinuðu þjóðanna, UNDP, 49,6 m.kr. á 1.10 Jarðhitaskóli Sameinuðu þjóðanna, 45,3 m.kr. á 1.15 Sjávarútvegsskóla Sameinuðu þjóðanna, 9,8 m.kr. á 1.11 Matvæla- og landbúnaðarstofnun Sameinuðu þjóðanna, FAO og 0,3 m.kr. á 1.90 Þróunarmál og hjálparstarfsemi, óskipt. 401 Alþjóðastofnanir. Heildarframlag til alþjóðastofnana nemur 1.592 m.kr. og hækkar um 224,2 m.kr. Í fyrsta lagi er óskað er eftir samtals 200,4 m.kr. hækkun framlagi á viðfangsefninu 1.87 Íslensk friðargæsla og 30 m.kr. hækkun á framlagi á viðfangsefninu 1.91 Átak í lækkun skulda þróunarríkja til samræmis við markmið um aukningu framlaga til þróunarmála.. Í öðru lagi er óskað er eftir 8 m.kr. hækkun á viðfangefninu 1.40 Efnahagssamvinnu- og þróunarstofnun, OECD. Breyting á reiknireglum um árleg aðildargjöld til samtakanna leiðir til hækkunar á framlögum smærri efnaðri ríkja. Gert er ráð fyrir að framlagið gæti hækkað um 8 til 9 m.kr. á ári næstu 10 árin en þó liggur ekki endanleg niðurstaða frá OECD fyrir. Í þriðja lagi er óskað eftir 1 m.kr. framlagi vegna Eurofaculty sem er nýtt verkefni Eystrasaltsráðsins. Hér er um að ræða stuðning ráðsins við háskóladeildir í Eystrasaltsríkjunum, einkum á sviði lögfræði, viðskipta- og hagfræði. Í fjórða og síðasta lagi er gert ráð fyrir því að 15 m.kr. tímabundið framlag vegna kostnaðar við nýjar höfuðstöðvar Atlantshafsbandalagsins verði fellt niður. Aðrar breytingar á liðnum má rekja til launa- og gengisbreytinga. Útflutningsmál Fjárlagaliðurinn 611 Útflutningsráð Íslands er eini liður þessa málaflokks. Framlagið nemur 397,3 m.kr. og er jafnt þeim tekjum sem markaðsgjald skilar. Áætlað er að tekjurnar hækki um 17,6 m.kr. frá áætlun gildandi fjárlaga. Fjárlagaliðir með óskiptri fjárheimild Eftirfarandi er yfirlit yfir fjárlagaliði með óskiptum fjárheimildum ráðuneytisins sem heimilt er að millifæra fjárheimildir af á aðra fjárlagaliði innan fjárlagaársins í samræmi við forsendur og tilgang fjárveitinganna. Nánari umfjöllun um þessa safnliði fjárheimilda er að finna í kafla 3.4 hér fyrir framan.
|